Benzin istasyonları çoğumuz için sıkıcı yerlerdir ancak çoğunlukla uzun bir yolculukta uğramaktan kaçınamazsınız. Bununla birlikte, istasyonlar tarih boyunca temel sütun, çatı ve dükkan tasarımının çok ötesinde oldular.

Tarihinin en iyi Art Deco, Bauhaus, fütürist, minimalist, modernist bina tasarımlarından bazılarını sergileyen, neredeyse bir yüzyıllık ilerlemeyi görebileceğimiz istasyonlar mümkün. Dünden bu güne benzin istasyonlarına nostaljik bir bakış atıyoruz. Kemerlerinizi takmayı unutmayın..

Otomobil kullanımının ilk yıllarında, özel benzin istasyonları bulunmadan önce sürücüler, benzin dükkanlarından, eczanelerden ve hatta demircilerden bile benzin satın aldılar. Bu işletmelerin, yaptığı gazyağı (soba ve aydınlatma yakıtı) satışı sayesinde rafinerilerle önceden var olan ilişkileri vardı. Kaldırım kenarına istiflenmiş beş galonluk kutularda veya büyük yer üstü tanklarda depolanan yakıt, bir huni yardımı ile otomobilin gaz tankına dökülülüyordu.

Benzin istasyonlarının benzin pompaları kullanımı, Indiana'da bir bakkal dükkanında gazyağı dağıtmak için 1880'lerden kalma bir cihaz kullanılması ile başladı. Sylvanus Freelove Bowser, icat ettiği gazyağı pompasını 5 Eylül 1885'te Fort Wayne, Indiana'daki bir bakkal dükkanının sahibine sattı.

pompalar-kronolojik.jpg

Başlangıçta gazyağı ve “yanan sıvı ve petrolün hafif yanıcı ürünlerini” güvenli bir şekilde dağıtmak için tasarlanmış olan ilk SF Bowser pompaları, standart 42 galon petrol varili ile aynı miktarda yakıtı depolayabiliyordu. Bowser, SF Bowser & Company'yi kurdu ve Ekim 1887'nin sonlarında icadının patentini aldı.

On yıl içinde - otomobilin popülaritesi arttıkça - Bowser'in şirketi büyük ölçüde başarılı oldu. 1905'e gelindiğinde, SF Bowser "Kendi Kendini Ölçen Benzinli Depolama Pompası" sürücüler tarafından bir "dolum istasyonu" olarak adlandırıldı. Pompa, elle hareket ettirilen kol hareketiyle çalıştırılıyor içinde emme pompası bulunan ahşap bir kabine sahip kare bir metal tanktan oluşuyordu.

1905'ten sonra Bowser, benzini doğrudan otomobil yakıt deposuna aktarabilmek için tasarımına bir hortum ekledi. Bunu tasarım anlamındaki tek yeniliği değildi. "Clamshell" kapaklı popüler Model 102 "Chief Sentry", pompa gözetimsiz bırakıldığında zarar görmemesi için güvenlik sağladı. 1916 yılında üretilmiş Bowser benzin pompası ise bir el krankı ve "saat yüzü" kadranı ile çalıştırılır hale geldi.

elmas-dolum-istasyonu.jpg

İlk Arabalı Benzin İstasyonu

O dönem yangın tehlikesi gibi birtakım aksilikler yaşayan halk, endişeleri yüzünden benzinin şehir merkezlerinin dışındaki özel perakende satış tesislerine satışını zorladı. Bu durum benzin istasyonu adı verilen yeni bir iş türü yarattı. Hem dolum istasyonu hem de benzin pompası, şimdi modern benzin istasyonu olarak bildiğimiz hale dönüşecekti.

Gulf Refining Company'nin Pennsylvania, Pittsburgh'daki Baum Bulvarı boyunca ilk servis istasyonunu açma kararı rastgele bir karar değildi. 1913 yılına gelindiğinde, çok sayıda bayi olması nedeniyle bulvar "otomobil sırası" olarak biliniyordu. Gulf istasyonunda bir yönetici ve otomobillerin bakımlarıyla ilgilenen dört görevli vardı. Orijinal servis istasyonunun parlak ışıklı tabelasının asılı olduğu gölgeliği, sürücüler için kötü hava koşullarından korunmalarını sağlıyordu. Gulf Refining Company'nin , 1 Aralık 1913'te Pittsburgh, Pennsylvania'da açtığı bu hizmet durağı yeni bir perakende satış türünü ortaya çıkarmış oldu. Gulf istasyonu gaza ek olarak ücretsiz hava, su, lastik ve iç lastik montajı imkanı da sağlıyordu. Sürücüler için yakıt olarak benzin satmak amacıyla açıkça tasarlanan kiosk benzeri bina, aynı zamanda ilk mimar tarafından tasarlanan ilk yakıt istasyonu ve sürücülere ücretsiz yol haritaları dağıtan ilk bina oldu.

ilk-benzin-istasyonu.jpg
yol-haritas-gulf-refining-company.jpg

Yıllar içinde benzin istasyonları, pazar ihtiyaçlarını ve müşteri beklentilerini karşılayacak şekilde gelişti. 1916'da, Standard Oil of Ohio ilk prefabrik kanopiyi piyasaya sürdü ve servis istasyonu görevlilerinin sert hava koşullarında müşterileri doldururken kuru kalmalarını sağladı.

Spitlers Auto Supply Company, 205 Commerce Street, Fredericksburg, Virginia, 1931'de kapandı. Bu, Gulf Refining Company kapalı, arabalı istasyonlar kurmadan önce kullanılan kaldırım kenarı pompalarına sahip bir işletmeydi.

Bu işletmenin, Gulf'un ilk iş gününde galon başına 27 sentten 30 galon benzin satmasına karşın aynı gün Gulf'un yeni servis istasyonu 350 galon benzin pompalamıştı.

1920'lerin başlarında, birçok büyük şehir, kaldırım kenarı benzin pompalarını yasaklayan ve benzin perakendecilerinin yakıt dağıtmak için yoldan uzak duran bağımsız yapılar inşa etmelerini zorunlu kılan yangın güvenliği yönetmeliklerini yürürlüğe koymuştu. On yıl içerisinde, kamyoncuların ihtiyaçlarını karşılamak için tasarlanmış 24 saatlik benzin istasyonları, büyük caddelerde görünmeye başlanmıştı.

1920'lerin sonunda Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşık 200.000 benzin istasyonu vardı. Günümüzde ise daha az yakıt tüketen arabalar ve hiç benzin kullanmayan arabalar da dahil olmak üzere değişen bir pazar, işi daha az karlı ve daha az çekici hale getirdi. 2016 yılında yapılmış bir sayıma göre ABD de bulunan benzin istasyonu sayısı 111.100 olarak belirlendi.

Untitled.png

Benzin İstasyonlarının Mimari Evrimi (1920-1970)

lawrance-benzin-istasyonu.jpg
bekleme-salonlu-benzin-istasyonu.jpg Bekleme odası da bulunan kırsal bir benzin istasyonu.
Ragsdale-Hansen-Benzin-Istasyonu.jpg Yekpare bir gölgeliğin altına yerleştirilmiş "Monoplane Benzin" etiketli Rasdale & Hansen Benzin İstasyonu dönemin Art Deco etkisiyle tasarlanmıştır.
blue-green-benzin-istasyonu.jpg
shell-benzin-istasyonu-hampshire-ingiltere.jpg Pastoral Shell benzin istasyonunda Renault marka arabasına yakıt dolduran bir sürücü.
norment-motor-lumberton-nc.jpg Art Deco ve Streamline tasarımının karşılığı olan bu 30'ların sonundaki modern mimari, iki adet showroom ve bir servis istasyondan oluşuyor.
Roarin-RohrerS-Benzin-Istasyonu.jpg Streamline tarzı hakim olan modern bir benzin istasyonu.
liberty-benzin-istasyonu-gney-kaliforniya.jpg Art Deco tarzının hakim olduğu Liberty benzin servis istasyonu.
union-oil-benzin-istasyonu.jpg Hacienda tarzında Union Oil benzin istasyonu.
union-oil-benzin-istasyonu-LOS-ANGELES.jpg Benzin Camii güçlü İslami etkiye sahip bir Union Oil Service istasyonu.
QUALTY-OIL-COMPANY-SHELL.jpg
Conoco-Benzin-Istasyonu.jpg Art Deco tarzı ile restore edilmiş bir benzin istasyonu.
danimarka-benzin-istasyonu.jpg Arne Jacobsen tarafından tasarlanan Danimarka'daki bir benzin istasyonu.
fiat-tagliero-eritre.jpg Fütürist tarzda bir servis istasyonu olan Fiat Tagliero, Asmara şehrinde bulunan UNESCO'nun Dünya Mirası olma onayı veren en önemli Art Deco binalardan biridir.
shell-self-servis-benzin-istasyonu.jpg Bauhaus tarzında bir benzin istasyonu
richfield-benzin-istasyonu.jpg Streamline akımına bir örnek olan Richfield Benzin İstasyonu.
aquila-servis-istasyonu.jpg Mimar Aldo Favini'nin tasarımı İtalyan çelik ve betonarme sanatının örneği Aquila Benzin İstasyonu.
piazzale-accursio-milano.jpg 1952 yılında mimar Mario Bacciocchi'ye yaptırılan Agip fütüristik benzin istasyonu
dea-servis-istasyonu.jpg Alman mimar Walter Haemer tarafından tasarlanan istasyon, beton kemerden sarkan çelik halatlara asılan bir çatıya sahiptir.
ulusal-servis-istasyonu.jpg Ulusal servis istasyonunda 90 tonluk betonarme çatı hiperboloit yapı sistemi ile oluşturulmuştur.
turnbulls-self-service-benzin-istasyonu.jpg
sinclair-servis-istasyonu.jpg 1964-65 New York Dünya Fuarı için özel olarak inşa edilmiştir.
MLAN-MHELC-BENZN-ISTASYONU.jpg
   
        https://www.aoghs.org/transportation/first-gas-pump-and-service-stations/

        https://www.smithsonianmag.com/smart-news/short-picture-history-gas-stations-180967337/
        
        http://www.technobuffalo.eu/technews/the-amazing-architectural-evolution-of-the-filling-station/
        
        https://blog.cheapism.com/gas-station/#slide=6
        
        http://www.gaslightsystem.com.mx/2020/12/15/first-gas-pump-and-service-station/
        
        https://www.hemmings.com/stories/2013/12/01/the-modern-gas-station-celebrates-its-100th-birthday
        
        http://www.mapsofpa.com/article5.htm
        
        https://www.saferack.com/evolution-gas-pump/
        
        https://www.saferack.com/the-first-gas-station/
        
        https://archimaps.tumblr.com/post/133556303567/ragsdale-hansens-gas-station-los-angeles
        
        https://calisphere.org/item/c7b01365771c9dbe874393ae9469d1ab/
        
        https://www.jalopyjournal.com/forum/threads/images-of-vintage-gas-stations-pre-65.1033288/page-29#post-13222729
        
        https://en.wikipedia.org/wiki/Fiat_Tagliero_Building
        
        https://www.roadarch.com/gas/txdeco.html
        
        https://gizmodo.com/the-amazing-architectural-evolution-of-the-filling-stat-1772864964
        
        https://www.messynessychic.com/2017/05/29/13-things-i-found-on-the-internet-today-vol-ccxxxvii/
        
        https://www.reddit.com/r/bizarrebuildings/comments/jybttv/thatched_shell_filling_station_blashford/
        
        https://www.flickr.com/photos/autohistorian/3339720177/in/photostream
        
        https://www.archilovers.com/projects/166011/garage-italia-milano.html#info
        
        https://design.repubblica.it/2013/03/06/le-stazioni-fanno-il-pieno-di-design/#4
        

Dergimize Reklam Verin

Reklam

Dergimize reklam vererek ürününüzü, içeriğinizi öne çıkarabilirsiniz. C reklam alanına şimdi reklam verebilirsiniz.


Bu makale tarihinde MARKUT Dergi Sayı: 09 altında Eylül Ecem Söğütlü tarafından yazılmıştır. Sayının devamını aşağı kaydırararak okuyabilirsiniz. Üst menüden diğer sayılarımızı okuyabilir, buraya tıklayarak anasayfaya dönebilir veya alt bölümdeki formu doldurarak dergimize abone olabilirsiniz.

Paylaş:
Dergimize Abone Olun
Yeni Sayıları Mailinize Gönderelim

ücretsizdir.

Markut D1 Reklam Alanı Görselidir.

Dergimizin Bir Parçası Olun

Reklam

Dergimize reklam vererek ürününüzü, içeriğinizi öne çıkarabilirsiniz. D1 reklam alanına şimdi reklam verebilirsiniz.

Markut D2 Reklam Alanı Görselidir.

MARKUT'un Yanında Uçun

Reklam

Dergimize reklam vererek ürününüzü, içeriğinizi öne çıkarabilirsiniz. D2 reklam alanına şimdi reklam verebilirsiniz.

İlginizi Çekebilir